Schooladvies te laag? Dit kunt u doen, stap voor stap

In het kort

Vraag om uitleg: op welke toetsen en observaties is het advies gebaseerd? Daar heeft u recht op.
De doorstroomtoets is een tweede kans. Is het toetsadvies hoger, dan moet de school het advies in principe verhogen.
U kunt om een dubbel advies vragen, en een school kiezen met een brede brugklas.
Komt u er niet uit? Voeg uw eigen zienswijze toe aan het onderwijskundig rapport, of gebruik in het uiterste geval de klachtenregeling.

Stap 1: vraag om uitleg

Een advies dat lager is dan u verwacht, kan flink binnenkomen. Probeer in het gesprek eerst te begrijpen hoe de school tot het advies kwam. Dat is uw goed recht. Vraag bijvoorbeeld:

"Op welke toetsen en observaties is dit advies gebaseerd?"
"Wat ziet u in de klas dat ik thuis misschien niet zie?"
"Wat zou er moeten veranderen om het hogere niveau te halen?"
"Heeft u een dubbel advies overwogen? Waarom wel of niet?"

Vertel ook wat u zelf ziet: hoe uw kind thuis leert, wat het wil en waar het goed in is. De school ziet uw kind maar van één kant. Hoe de school tot het advies komt, staat ook in de schoolgids.

Stap 2: vraag om een dubbel advies

Twijfelt de school tussen twee niveaus? Dan kan een dubbel advies uitkomst bieden, zoals vmbo-gt/havo of havo/vwo. Uw kind kan dan beginnen in een brugklas met beide niveaus.

Een school mag een dubbel advies niet bij voorbaat uitsluiten. Vraagt u erom, dan moet de school het met u bespreken. Het ministerie raadt scholen ook aan om bij twijfel optimistisch te adviseren. Een te laag advies kan een kind demotiveren, en later overstappen naar een hoger niveau is in de praktijk vaak lastig.

Stap 3: gebruik de doorstroomtoets als tweede kans

Na het voorlopig advies maakt uw kind de doorstroomtoets, in 2027 tussen 25 januari en 12 februari. De uitslag is een toetsadvies.

Toetsadvies	Wat gebeurt er?
Hoger dan het voorlopig advies	De school moet het advies in principe verhogen. Doet ze dat niet of maar half, dan moet ze uitleggen waarom dat beter is voor uw kind.
Gelijk of lager	Het voorlopig advies blijft staan. De toets verlaagt nooit.

Dat gebeurt vaak: in 2024-2025 werd 71 procent van de adviezen verhoogd waar de toets hoger uitviel. Vóór de huidige regels was dat minder dan 30 procent.

Voorbeeld

Sem krijgt in januari het voorlopig advies havo. Zijn toetsadvies is vwo. De school kan het advies verhogen naar vwo of naar havo/vwo. Het advies havo laten staan mag alleen als de school goed kan uitleggen waarom dat in Sems belang is.

Wat u kunt doen: zorg dat uw kind uitgerust en zonder stress aan de toets begint. Een paar keer oefenen met het soort vragen helpt om te wennen. Lees ook wat het toetsadvies betekent.

Stap 4: komt u er niet uit?

Vraag om een tweede gesprek, eventueel met de directeur of de intern begeleider erbij.
Vraag om de motivering als de school het advies na de toets niet verhoogt. De school moet die vastleggen.
Voeg uw eigen zienswijze toe aan het onderwijskundig rapport (OKR). Dat rapport gaat mee naar de middelbare school. U heeft recht op een afschrift en mag uw eigen kijk op het advies laten toevoegen.
Gebruik in het uiterste geval de klachtenregeling van de school. Die staat in de schoolgids.
Vraag hulp bij Ouders & Onderwijs, het gratis informatiepunt voor ouders.

Stap 5: kies een school die ruimte laat

Het definitieve advies is de basis voor de aanmelding, in 2027 tussen 25 en 31 maart. Twijfelt u over het niveau, dan kunt u de keuze uitstellen:

Een brede brugklas of dakpanklas, bijvoorbeeld vmbo-gt/havo of havo/vwo. Uw kind kan dan na een of twee jaar op het niveau verder dat het best past.
Een brede scholengemeenschap met meerdere niveaus. Dan hoeft uw kind niet van school als het later van niveau wisselt.

Goed om te weten: de middelbare school moet uw kind minimaal op het niveau van het schooladvies plaatsen. Ze mag geen extra toets afnemen om het niveau te bepalen, en mag uw kind niet weigeren omdat ze de toetsscores te laag vindt. Wat de niveaus inhouden, leest u in vmbo, havo en vwo uitgelegd.

Bronnen

Veelgestelde vragen

Kan ik het schooladvies laten veranderen?

De school stelt het advies vast. U kunt het niet afdwingen, maar een goed gesprek met concrete voorbeelden wordt serieus genomen. Na de doorstroomtoets moet de school het advies in principe verhogen als het toetsadvies hoger is.

Wat als het toetsadvies hoger is, maar de school het advies niet verhoogt?

Dat mag alleen als verhogen niet in het belang van uw kind is. De school moet die keuze motiveren en met u bespreken. Vraag om die motivering. Bent u het er niet mee eens, dan kunt u uw zienswijze toevoegen aan het onderwijskundig rapport of de klachtenregeling gebruiken.

Mag ik om een dubbel advies vragen?

Ja. Een school mag een dubbel advies niet bij voorbaat uitsluiten, en als ouders erom vragen, moet het altijd bespreekbaar zijn. Een dubbel advies bestaat uit twee schoolsoorten die naast elkaar liggen, zoals vmbo-gt/havo. De school beslist, maar u mag het voorstellen en vragen waarom het wel of niet kan.

Kan het advies lager worden door de doorstroomtoets?

Nee. Is het toetsadvies lager dan het voorlopig advies, dan blijft het voorlopig advies staan. De toets kan het advies alleen verhogen.

Mag de middelbare school mijn kind een extra toets laten maken?

Niet om het niveau te bepalen. De middelbare school gaat uit van het definitieve schooladvies en moet uw kind minimaal op dat niveau plaatsen. Alleen scholen met bijzondere eisen, zoals tweetalig onderwijs, mogen extra toetsen voor die vaardigheden.

Waar kan ik terecht met vragen?

Bij Ouders & Onderwijs, een gratis informatiepunt voor ouders. Zij helpen ook als u er met de school niet uitkomt.

Oefenen voor de doorstroomtoets

Laat uw kind rustig wennen aan het soort vragen. Gratis, zonder account, met uitleg bij elk antwoord.

Doorstroomtoets oefenen