Wat is de doorstroomtoets?
De doorstroomtoets is de verplichte toets die alle leerlingen in groep 8 maken. Hij meet lezen, taalverzorging en rekenen en geeft een toetsadvies voor de middelbare school. Dat toetsadvies is een tweede mening naast het schooladvies van de basisschool: valt het hoger uit, dan moet de school het advies opnieuw bekijken. Lager wordt het advies er nooit door.
Bijgewerkt op 11 oktober 2026 · met de data van 2027
In het kort
- Wie: alle leerlingen in groep 8, ook in het speciaal (basis)onderwijs.
- Wanneer: in 2027 van 25 januari t/m 12 februari. Op papier: 26 en 27 januari.
- Wat: lezen, taalverzorging en rekenen, op één of twee dagdelen.
- Welke toets: de school kiest uit vijf toetsen, bijvoorbeeld Leerling in beeld (Cito) of IEP. Ze meten hetzelfde.
- Uitslag: de school krijgt het toetsadvies uiterlijk 15 maart. Het definitieve schooladvies komt uiterlijk 24 maart.
- Zakken kan niet. Het is geen examen.
Wat meet de doorstroomtoets?
De toets heeft drie verplichte onderdelen:
- Lezen (begrijpend lezen): teksten begrijpen, de hoofdgedachte vinden, zien wat de schrijver bedoelt en informatie opzoeken in teksten, tabellen en schema's.
- Taalverzorging: spelling, werkwoordspelling, leestekens en zinsbouw. Bij sommige toetsen zit er een dictee in.
- Rekenen: getallen, breuken, procenten en verhoudingen, meten en meetkunde, en tabellen en grafieken lezen. Vaak in verhaaltjessommen.
De uitslag laat zien welk referentieniveau uw kind haalt: 1F is het basisniveau, 2F (taal) en 1S (rekenen) is het streefniveau.
Zo deden leerlingen het in 2026 (voorlopige cijfers)
| Basisniveau 1F | Streefniveau 2F/1S | |
|---|---|---|
| Lezen | 97,9% | 72,1% |
| Taalverzorging | 93,8% | 52,7% |
| Rekenen | 89,7% | 40,7% |
Bron: Kamerbrief over doorstroomtoetsen, 24 april 2026. Rekenen op streefniveau is voor de meeste kinderen het lastigste onderdeel.
Wanneer is de doorstroomtoets in 2027?
| Wat | Wanneer |
|---|---|
| Voorlopig schooladvies | 10 t/m 31 januari 2027 |
| Doorstroomtoets (digitaal) | 25 januari t/m 12 februari 2027. De school kiest de dagen. |
| Doorstroomtoets op papier | dinsdag 26 en woensdag 27 januari 2027 |
| Inhalen (bij ziekte) | 15 februari t/m 5 maart 2027 |
| Toetsadvies bij de school | uiterlijk 15 maart 2027 |
| Definitief schooladvies | uiterlijk 24 maart 2027 |
| Aanmelden middelbare school | 25 t/m 31 maart 2027 |
Scholen mogen bij het plannen rekening houden met bijvoorbeeld carnaval of de ramadan. De precieze dagen hoort u van de school. Alle stappen uitgelegd: doorstroomtoets 2027: alle data op een rij.
Welke doorstroomtoetsen zijn er?
De school kiest één toets voor alle leerlingen. In schooljaar 2026-2027 zijn dit de vijf toegestane toetsen:
| Toets | Gemaakt door |
|---|---|
| Leerling in beeld doorstroomtoets | Cito |
| IEP Doorstroomtoets | Bureau ICE |
| Route 8 | A-VISION |
| Dia-toets | Diataal |
| DOE-toets | Rijksoverheid |
Vorig schooljaar stond ook de AMN-toets op de lijst; dit jaar niet meer. Veel ouders zeggen nog "de Cito-toets", maar Cito maakt maar één van de vijf. De vorm verschilt wat: IEP is korter en visueler, digitale toetsen passen zich vaak aan het niveau van uw kind aan. De inhoud is gelijk: alle toetsen meten dezelfde referentieniveaus, en een onafhankelijk college (het CvTE) zorgt dat de adviezen vergelijkbaar zijn. Meer over de verschillen: Cito, IEP of Boom.
Wat betekent de uitslag?
De toets geeft een toetsadvies, bijvoorbeeld "havo" of "vmbo-gt/havo". De school vergelijkt dat met het voorlopig schooladvies van januari:
- Toetsadvies hoger: de school moet het advies heroverwegen en past het in principe naar boven aan. Doet de school dat niet, dan moet ze uitleggen waarom dat beter is voor uw kind.
- Gelijk of lager: het voorlopig advies wordt het definitieve advies. De toets verlaagt het advies nooit.
Dat gebeurt vaker dan veel ouders denken. Volgens de overheid kan ongeveer 28 procent van de leerlingen op grond van de toets meer aan dan het voorlopig advies laat zien. In 2024-2025 werd 71 procent van die adviezen ook echt verhoogd. Vóór de huidige regels was dat minder dan 30 procent.
Nieuw in 2027: de normering wordt anders berekend, met alle toetsgegevens sinds 2018. Het CvTE verwacht dat landelijk iets minder kinderen 2F voor lezen halen. Voor de verdeling van de toetsadviezen verwacht het weinig verschil.
Meer over het toetsadvies en wat u kunt doen: uitslag van de doorstroomtoets uitgelegd.
Kun je oefenen voor de doorstroomtoets?
Ja, maar niet zoals voor een proefwerk. De toets meet wat uw kind in acht jaar heeft geleerd. Een week stampen heeft weinig zin. Wat wel helpt:
- Kort en vaak: drie keer per week tien minuten werkt beter dan één lange middag.
- Wennen aan de vragen: wie de soort vragen kent, schrikt op de toetsdag minder. Oefen bijvoorbeeld met gratis doorstroomtoets-vragen of IEP-vragen.
- Zwakke plekken: vaak zijn dat breuken, procenten en werkwoordspelling.
- Samen lezen en praten over moeilijke woorden helpt bij begrijpend lezen.
- Rust: op tijd naar bed en ontbijten. Zeg dat niet alles goed hoeft.
Veelgestelde vragen
Is de doorstroomtoets verplicht?
Ja, voor bijna alle leerlingen in groep 8. Het schoolbestuur kan in overleg met de ouders een uitzondering maken. Bijvoorbeeld voor kinderen die korter dan vier jaar in Nederland wonen en nog onvoldoende Nederlands spreken, of voor kinderen met een IQ onder de 75. Die kinderen mogen de toets wel maken als ze willen.
Kun je zakken voor de doorstroomtoets?
Nee. Het is geen examen. De toets geeft alleen een toetsadvies naast het schooladvies.
Kan het schooladvies omlaag door de doorstroomtoets?
Nee. Is het toetsadvies lager dan het voorlopig advies, dan blijft het voorlopig advies staan.
Is de doorstroomtoets voor iedereen hetzelfde?
Nee. De school kiest uit vijf toetsen en digitale toetsen passen zich vaak aan het niveau aan. Ze meten wel allemaal hetzelfde: lezen, taalverzorging en rekenen op de referentieniveaus.
Is de doorstroomtoets hetzelfde als de Cito-toets of de eindtoets?
De doorstroomtoets heette tot 2023 de eindtoets. Die was in april; nu is de toets eerder, zodat de uitslag nog meetelt voor het advies. "Cito-toets" is de oude naam in de volksmond. Cito maakt nu één van de vijf doorstroomtoetsen: Leerling in beeld.
Hoe lang duurt de doorstroomtoets?
Eén of twee dagdelen, meestal in de ochtend en in de eigen klas. Bij een digitale toets kiest de school de dagen.
Bronnen
- Rijksoverheid: tijdlijn schooladvies 2027
- Rijksoverheid: toegestane doorstroomtoetsen
- Rijksoverheid: wanneer geen doorstroomtoets maken
- Cito: over de doorstroomtoets (data 2027)
- Tweede Kamer: voortgang doorstroomtoetsen en schooladvisering (24 april 2026)
- PO-Raad: gewijzigde normering vanaf 2027 (8 oktober 2026)
Schoolwegwijzer is niet verbonden aan Cito, Bureau ICE of andere toetsmakers en geeft geen officieel schooladvies.
Gratis oefenen voor de doorstroomtoets
Steeds nieuwe vragen voor lezen, taalverzorging en rekenen, met uitleg bij elk antwoord. Zonder account.