Cito, IEP of Boom: welke toets maakt mijn kind, en maakt het uit?
De ene school gebruikt Cito, de andere IEP of Boom. Veel ouders vragen zich af of hun kind daardoor anders moet oefenen. Het korte antwoord: nee. Alle toetsen meten dezelfde leerdoelen. Alleen de vorm verschilt.
In het kort
- Scholen kiezen zelf hun leerlingvolgsysteem: meestal Cito (Leerling in beeld) of IEP, soms Boom of DIA.
- Alle toetsen meten dezelfde leerdoelen: de referentieniveaus voor rekenen en taal die voor elke school in Nederland gelden.
- Het verschil zit in de vorm: IEP is korter en visueler, Cito heeft langere teksten en meer meerkeuzevragen.
- Wie de vaardigheden beheerst, doet het op elke toets goed. U hoeft dus niet per toetsmaker anders te oefenen.
Waarom scholen verschillende toetsen gebruiken
Elke basisschool volgt de ontwikkeling van leerlingen met een leerlingvolgsysteem (LVS). Daarin zitten toetsen die uw kind meestal twee keer per jaar maakt: halverwege het schooljaar (de "M-toets", rond januari) en aan het eind (de "E-toets", rond juni).
De overheid bepaalt wat kinderen moeten leren, maar niet met welke toets een school dat meet. Daarom kiest elke school zelf een toetsmaker. De bekendste zijn:
- Leerling in beeld van Cito. Veel ouders kennen dit nog als "de Cito-toetsen".
- IEP van Bureau ICE.
- Boom LVS en DIA, die minder vaak gebruikt worden.
Wat is hetzelfde?
De leerdoelen. In Nederland zijn voor rekenen en taal referentieniveaus vastgelegd: wat een kind aan het eind van de basisschool minimaal moet kunnen (1F) en waar we naar streven (2F voor taal, 1S voor rekenen). Alle toetsmakers meten tegen deze zelfde niveaus.
Daardoor komen dezelfde onderwerpen terug, welke toets uw kind ook maakt:
- Rekenen: getallen, breuken, procenten, kommagetallen, verhoudingen, meten (lengte, inhoud, oppervlakte), tijd, geld, tabellen en grafieken.
- Taal: spelling (ook werkwoorden), leestekens en hoofdletters, woordenschat en zinsbouw.
- Begrijpend lezen: de hoofdgedachte vinden, verbanden zien, informatie opzoeken, de bedoeling van de schrijver begrijpen.
Wat is anders?
Het verschil zit vooral in de vorm:
| Leerling in beeld (Cito) | IEP | |
|---|---|---|
| Lengte | Meer opgaven per toets | Korter, minder opgaven |
| Teksten | Langere leesteksten | Kortere teksten, meer plaatjes, tabellen en kleur |
| Vraagvorm | Vooral meerkeuze | Meerkeuze, maar ook vaker zelf iets invullen |
| Uitslag | Niveaus I tot en met V | Een eigen weergave, ook gekoppeld aan de referentieniveaus |
Bij werkwoordspelling kiest een kind bij Cito vaak de goede vorm uit vier antwoorden. Bij IEP moet het de vorm soms zelf opschrijven ("Hij ___ (worden) later profvoetballer."). De regel die het kind moet kennen is precies dezelfde.
Wat betekent dit voor oefenen thuis?
U hoeft niet per toetsmaker anders te oefenen. Een kind dat snapt waarom 15% korting op € 40 neerkomt op € 34, haalt die vraag op elke toets goed. Of hij nu met plaatjes of in een lange tekst gesteld wordt.
Wat wél helpt:
- Kort en vaak oefenen: tien minuten per dag werkt beter dan één lange middag.
- Wisselen van vorm: laat uw kind zowel meerkeuzevragen maken als het antwoord zelf opschrijven. Dan is het op beide soorten toetsen voorbereid.
- Fouten samen bekijken: vraag "welke stap ging mis?". Daar leert een kind het meest van.
En de doorstroomtoets in groep 8?
In februari van groep 8 maakt elk kind een doorstroomtoets. Ook daar kiest de school de aanbieder, bijvoorbeeld Leerling in beeld, IEP of Route 8. En ook daar geldt: alle doorstroomtoetsen meten dezelfde vakken en geven een toetsadvies op dezelfde manier.
Veelgestelde vragen
Hoe weet ik welke toets de school van mijn kind gebruikt?
Kijk op het rapport of in de schoolgids, of vraag het de leerkracht. Op het rapport staat vaak de naam van het leerlingvolgsysteem bij de toetsuitslagen.
Is IEP makkelijker dan Cito?
Nee. IEP voelt voor sommige kinderen prettiger omdat de toets korter is en er minder tekst op een pagina staat. Maar het niveau dat getoetst wordt is hetzelfde: beide toetsen meten tegen dezelfde referentieniveaus.
Mijn kind maakt IEP. Heeft oefenen met Cito-achtige vragen dan zin?
Ja. De rekenvaardigheden, spellingregels en leesstrategieën zijn precies dezelfde. Een kind dat breuken, procenten en werkwoordspelling beheerst, doet dat op elke toets.
Kan een school van toets wisselen?
Ja, scholen mogen zelf kiezen en soms wisselen ze. Voor uw kind verandert er dan vooral iets aan de vorm van de toets, niet aan wat er gevraagd wordt.
Oefenen voor elke toets
Gratis oefenvragen voor groep 6, 7 en 8, met uitleg bij elk antwoord. Geschikt voor Cito, IEP en Boom.
Kies een oefening